Konferencja
Archeologia Góry św. Wawrzyńca w Kałdusie – historia i teraźniejszość. 150 lat badań
05.11.2026 - 06.11.2026 - Toruń
www: https://kalduskonferencja.umk.pl
Instytut Archeologii
87-100 Toruń, ul. Szosa Bydgoska 44/48
48 56 611 39 71
Uniwersyteckim Centrum Archeologii Średniowiecza i Nowożytności
Prof. dr hab. Wojciech Chudziak
e-mail: wojchud@umk.pl
Prof. dr hab. Waldemar Rozynkowski
e-mail: wr@umk.pl
Prof. dr hab. Daniel Makowiecki
e-mail: makdan@umk.pl
Dr hab. prof. UMK Agnieszka Noryśkiewicz
e-mail: agnieszka.noryskiewicz@umk.pl
Dr hab. prof. UMK Jacek Bojarski
e-mail: jacek.bojarski@umk.pl
Dr Marcin Weinkauf
e-mail: marcin.weinkauf@umk.pl
telefon: +48-56-611-2323
W 2026 roku przypada 150 rocznica rozpoczęcia badań archeologicznych przy Górze św. Wawrzyńca w Kałdusie, będącym przedlokacyjnym, historycznym Chełmnem. Jest to jedno z najcenniejszych stanowisk archeologicznych województwa kujawsko-pomorskiego, miejsce nie tylko o niezwykłych walorach historycznych i krajobrazowych, ale o wyjątkowym znaczeniu dla naszego regionu i kultury narodowej - szczególny świadek historii ziemi chełmińskiej i Pomorza Nadwiślańskiego. W 1876 roku, dokładnie 150 lat temu we wsi Kałdus (niem. Kaldus) leżącej wtedy w granicach ówczesnych Prus (Westpreußen), odkryto pierwsze groby wczesnośredniowieczne. Przez sto pięćdziesiąt lat, niezależnie od zmieniających się uwarunkowań politycznych i kształtowania się granic państwowych, Kałdus przyciągał uwagę wielu pokoleń badaczy zarówno profesjonalistów, jak i amatorów, zainteresowanych tym niezwykłym miejscem. W latach 1967–1972 badania w Kałdusie prowadzili archeolodzy Wiesława Matuszewska-Kola i Andrzej Kola z ówczesnej Katedry Archeologii Polski i Powszechnej UMK. W 1996 roku, dokładnie 30 lat temu, badania wykopaliskowe rozpoczął tam zespół badawczy kierowany przez Wojciecha Chudziaka z Instytutu Archeologii UMK w Toruniu, co niejako stanowiło kontynuację prac archeologicznych podjętych wcześniej przez naszą Uczelnię. W związku z obiema rocznicami, Instytut Archeologii UMK wraz z Uniwersyteckim Centrum Archeologii Średniowiecza i Nowożytności pod patronatem Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego i JM Rektora UMK podjął się organizacji konferencji naukowej oraz wystawy, stwarzając tym samym okazję do podsumowania najważniejszych wyników badań, nakreślenia perspektyw badawczych i określenia kierunków zarządzania bezcennym dziedzictwem archeologicznym jakim jest wielokulturowy zespół osadniczy w Kałdusie. Spotkanie w takiej formule ma odbyć się w dniach 5–6 listopada 2026 roku w Muzeum Okręgowym w Toruniu. Będzie ono sprzyjać przedyskutowaniu wielu kwestii związanych z uspołecznieniem tego miejsca, w tym przede wszystkim planami stworzenia pod Górą św. Wawrzyńca muzeum wraz rezerwatem archeologicznym.